پرسش

مدتی در یک انبار نماز می خواندم که جهت قبله را از طریق قطب نما پیدا می کردم بعدها فهمیدم که بعلت وجود یک ستون فلزی در جلوی قطب نما جهت قبله را اشتباه تشخیص می دادم. حالا آیا باید تمام نمازهایی را که در جهت اشتباه خوانده ام را دوباره بخوانم؟

پاسخ اجمالی

بر طبق فتوای مراجع معظم تقلید قبله نماهاى معمولى در صورتى که سالم باشد، از وسائل خوب براى شناخت قبله است و گمان حاصل از آن کمتر از راههاى دیگر نیست، بلکه غالباً دقیق‏تر است.[1]

 

حضرت آیت الله خامنه ای نیز در رابطه با تشخیص قبله توسط قبله نما فرموده اند :”اعتماد بر شاخص یا قبله نما در صورتى که موجب اطمینان براى مکلّف شود، صحیح است و باید طبق آن عمل گردد.”[2]

 

حال که قطب نما قابل اعتماد است و موجب گمان می شود اگر انسان از روی یقین یا گمان به جهتی نماز بخواند و بعد بفهمد که خطا کرده و قبله در جهت دیگری بوده است، از دو صورت بیرون نیست:

 

1-   اگر انحرافی که از قبله حاصل شده، ما بین دو طرف راست و چپ باشد، نمازهای خوانده شده صحیح است و لو اینکه هنوز وقت نماز باقی باشد. حتی اگر در اثناء نماز فهمید که چنین خطایی صورت گرفته است، بقیه نماز را رو به قبله بایستد و نماز را ادامه دهد و دیگر نیازی به اعاده ندارد.

 

2-   اگر انحرافی که از قبله حاصل شده، از ما بین دو طرف راست و چپ، تجاوز کند، اگر هنوز وقت نماز باقی است اعاده کند اما اگر وقت نماز گذشته است نیازی به اعاده ندارد و نمازهای خوانده شده صحیح است حتی اگر نمازهایی که قبلا خوانده پشت به قبله بوده است، بله احتیاط استحبابی در آنست که نمازها را قضا نماید.[3]

 

بنا بر این با توجه به اعتبار تعیین قبله توسط قبله نما، اگر بعد از گذشتن وقت نماز بفهمد قبله نمائی که بدان اعتماد کرده و بر طبق آن نماز خوانده است اشکالی داشته و نشانگر جهت قبله نبوده است لازم نیست نماز هایی را که خوانده است قضا نماید.

 


[1]توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 433،مسأله782.

[2]أجوبة الاستفتاءات (بالفارسیة)، ص: 74.

[3]وسیلة النجاة (مع حواشی الإمام الخمینی)، مسألة 4، ص 129.

 

اسلام کوئست